Golfstroom nadert kantelpunt sneller dan gedacht: een groot probleem voor het klimaat

SSara 13 februari 2024 07:02

Een recente studie van de Universiteit Utrecht wijst uit dat de Atlantische Meridionale Overturning Circulatie (AMOC), beter bekend als de golfstroom, sneller dan verwacht een kritiek punt nadert. Dit kan grote gevolgen hebben voor het wereldwijde klimaat, met name in West-Europa.

Sneller kantelpunt golfstroom bedreigt West-Europa

Het kantelpunt van de golfstroom, oftewel de Atlantische Meridionale Overturning Circulatie (AMOC), ligt sneller voor ons dan we dachten. Dit is met name zorgwekkend voor West-Europa, waar de mogelijke impact aanzienlijk zou zijn. Volgens de onderzoekers kan er in slechts honderd jaar tijd een compleet ander klimaat ontstaan, waarbij West-Europa mogelijk tot 10 graden kan afkoelen.

Stilvallen AMOC kan wereldwijd klimaat beïnvloeden

De AMOC speelt een cruciale rol in de regulatie van het wereldwijde klimaat door warm oceaanwater van het zuiden naar het noorden te sturen. Wanneer de AMOC stilvalt, kan dit leiden tot een koudere noordelijke hemisfeer en een nog warmere zuidelijke hemisfeer. Daarnaast kunnen ook wereldwijde neerslagpatronen en ecosystemen veranderen, zoals bij de Amazone, waar droge en natte seizoenen kunnen omdraaien.

Tegenactie: drastische vermindering van broeikasgasuitstoot

Volgens de onderzoekers is de enige effectieve manier om deze dreigende klimaatverandering tegen te gaan, het drastisch verminderen van de uitstoot van broeikasgassen. Dit onderstreept eens te meer de urgentie van actie tegen klimaatverandering en de noodzaak voor beleidsmakers om dit serieus te nemen.

Stilvallen golfstroom kan zeespiegelstijging versnellen

Een andere zorgwekkende mogelijkheid is dat het stilvallen van de golfstroom kan leiden tot een grotere stijging van de zeespiegel dan momenteel wordt voorspeld. Dit zou bovenop de bestaande bedreigingen van het smelten van ijskappen en het uitzetten van opwarmend zeewater komen, waardoor sommige kustgebieden mogelijk onbewoonbaar worden.

Het onderzoek wijst uit dat de toegenomen hoeveelheid smeltwater van de Groenlandse ijskap bijdraagt aan het zouter worden van oceaanwater. Dit zoetere, lichtere water zinkt minder makkelijk naar de diepte, waardoor de golfstroom minder goed doorstroomt en uiteindelijk stil kan vallen.

Caroline Katsman, hoogleraar oceanen en klimaat aan de TU Delft, bevestigt het belang van deze studie. Ze wijst erop dat het onderzoek laat zien dat een belangrijke meetbare parameter, de trend in het zoetwatertransport in de Zuid-Atlantische Oceaan, van teken verandert ongeveer 25 jaar voor een AMOC-instorting. Deze parameter kan dus voor voorspelbaarheid zorgen.

Meer artikelen

Lees ook

Hier zijn een aantal interessante artikelen op andere sites uit ons netwerk.